Diễn biến này chủ yếu do các nhà nhập khẩu “chạy đơn” trước khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp thuế đối ứng 10–25%, thậm chí Ấn Độ có thể chịu tới 50% từ cuối tháng 8.

Riêng tháng 6, Mỹ nhập 72.763 tấn tôm, trị giá 613,2 triệu USD, tăng 36% về lượng và 47% về giá trị. Tuy nhiên, đây là mức tăng mang tính kỹ thuật do hàng được đưa vào kho dự trữ; nửa cuối năm, nhập khẩu có thể chững lại vì thuế cao và tồn kho lớn.

Cán cân cạnh tranh thay đổi rõ rệt:

- Ấn Độ chịu tác động nặng nề nhất, tổng thuế có thể lên 58,26% (gồm thuế đối ứng, chống bán phá giá và chống trợ cấp).

- Ecuador có lợi thế thuế quan với mức 18,78%, đang mở rộng sản xuất tôm lột vỏ và hàng giá trị gia tăng.

- Indonesia chịu thuế 22,9% và dự báo chuyển hướng xuất khẩu sang Trung Quốc.

- Nhóm Mỹ Latinh như Mexico, Honduras, Peru chỉ chịu 10%, tập trung đẩy mạnh xuất khẩu tôm nguyên con không đầu.

Trong bối cảnh này, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ vẫn tăng 12,7% trong 6 tháng, đạt 341 triệu USD. Tôm chân trắng chiếm hơn 81% (276,7 triệu USD), chủ yếu là hàng chế biến (HS16); tôm đông lạnh (HS03) tăng nhẹ 4,1% đạt 102,7 triệu USD. Ngược lại, tôm sú chế biến giảm 21,6% còn 29,2 triệu USD.

VASEP cảnh báo, dù tăng trưởng tích cực, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ vẫn tiềm ẩn rủi ro từ thuế đối ứng, thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp. Giá thành phẩm tăng có thể ảnh hưởng sức mua của người tiêu dùng Mỹ trong bối cảnh lạm phát.

Trong ngắn hạn, doanh nghiệp cần theo dõi sát chính sách thuế, điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, tập trung vào hàng chế biến giá trị gia tăng và tối ưu chi phí. Về dài hạn, giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ, mở rộng xuất khẩu sang CPTPP, EU, Hàn Quốc, Trung Quốc và đa dạng hóa sản phẩm tôm sạch, hữu cơ, carbon thấp sẽ là hướng đi bền vững. 

Theo Doanh nghiệp & Thương hiệu